Дзмітрый Быкаў Няхай лепш школьнікі перажывуць шок ад літаратуры, чым ад тэлебачання

На думку вядомага пісьменніка і публіцыста, выхаванне шляхам чытання - гэта абсалютная рэальнасць.

Сёння ў кніжным клубе «Пятроўскі» Дзмітрый Быкаў, які прыехаў у Воронеж на Кніжную кірмаш платонаўскім фестывалю, правёў яшчэ адну сустрэчу з чытачамі.

Нягледзячы на ​​тое, што пытанняў да пісьменніка было мала, з аўдыторыяй ён размаўляў ахвотна і нават пасля заканчэння заяўленага часу, калі арганізатары сталі зваць яго абедаць, прапанаваў пагаварыць з ім.

Адказваючы на ​​пытанне пра тое, ці лічыць ён, што кнігі могуць змяніць чалавека, Быкаў адказаў, што для яго выхаванне шляхам чытання - абсалютная рэальнасць.

- Ёсць шмат твораў, якія сапраўды глыбока пераворваюць, - распавёў Дзмітрый Быкаў. - Іншае пытанне, што гэта можа апынуцца залішне травматічным. Я ведаю на прыкладзе некалькіх маіх школьнікаў, што на іх надзвычайнае ўражанне вырабіў Селін. Неяк адзін вучань, проста жадаючы пазабаўляцца, спытаў: «А вось якія кнігі вы маглі б парэкамендаваць з замежнай літаратуры?». Я, разумеючы, што гэта хлопчык, якога можна Едыгей толькі вельмі моцным сродкам, параіў яму прачытаць «Падарожжа на край ночы». Кніга зрабіла на яго выключнае ўражанне. Гэтая кніга толькі і падыходзіць на тое, каб прабіваць такіх дзяцей. Я не вялікі прыхільнік Селіна, але як эстэтычны шок гэта спрацавала. Яшчэ адна дзяўчынка неяк спытала мяне, што можна пачытаць з сучаснай расійскай літаратуры. Я ёй параіў аповяд Петрушевской «Сэнс жыцця». Дзяўчынка запала ў доўгую дэпрэсію, але тым не менш у Петрушевской стала чытаць усё, што можна знайсці.

Па словах пісьменніка, ён не супраць шокавай тэрапіі ў пытаннях чытання:

- Ёсць рэчы, якія асуджаны шакаваць, якія не могуць не шакаваць, - заявіў Быкаў. - Вось, напрыклад, Адамовіч. Ёсць людзі, якія, прачытаўшы «Я з вогненнай вёскі», гублялі сон. Ну не можа чалавек, гэта прачытаўшы, спакойна ёсць. Спаць. Я пасля апавяданняў Навума прымаў доўга не мог спаць нармальна і, калі ішоў знаёміцца ​​з ёй, чакаў убачыць такога аскета варламовкого тыпу, а ўбачыў вясёлага барадача. Я ніяк не мог сумясціць гэтыя два вобразы. Потым ёсць тэксты, разлічаныя на шчырую шок, напрыклад «Сэрца чатырох» Сарокіна.

- Але я не супраць, калі чалавек адчуе шок ад літаратуры, гэта лепш, чым калі ён выпрабуе яго ад вуліцы, ад тэлевізара, ад алкаголю, ад асабістага вопыту, у рэшце рэшт. Літаратура павінна быць жорсткай. Чалавек можа вырасці над сабой, перажыўшы нейкую трагедыю, але не абавязкова перажываць яе ў рэальнасці, можна перажыць яе ў кнізе, прачуць і таксама стаць лепш дзякуючы гэтаму вопыту.
Дзмітрый Быкаў.

Акрамя таго, многія творы зусім па-рознаму ўздзейнічаюць на дарослых і дзяцей. Напрыклад, Данііл Хармс, які, на думку Быкава, быў дасканалым неўротыком ( «Каб напісаць пра яго добрую кнігу, патрэбен чалавек з выдатнымі ведамі філалогіі і адначасова клінічнай псіхалогіі»), выдатна падыходзіць для чытання дзецям.

- Дзеці з-за ўзросту трохі больш жорсткія і больш схільныя да рытуалаў, і вось у тэкстах Хармса усё гэта ёсць, некаторая жорсткасць, шмат рытмічных паўтораў, і дзецям гэта блізка. Потым яны гэта перарастуць і будуць успрымаць па-іншаму.